Magnitsky Yasası nedir, nasıl uygulanır?

0

Türkiye’ye yönelik yaptırımların yasal dayanağı Magnitsky Yasası nedir, nasıl uygulanır? Kısa bir silsile ile açıklamaya çalışalım…

Rusya’da vergi uzmanı olan Sergei Magnitsky Rus Vergi Memurlarının yaklaşık 230 milyon dolar yolsuzluk yaptığını tespit etti. Buna karşın kendisi yolsuzluk yapmakla suçlandı, tutuklandı, hapishanedeyken de işkenceye uğradı. 2009 yılında hayatını hapishanede kaybetti.

Magnitsky’nin Amerikalı arkadaşı Bill Browder konuyu Amerikan gündemine taşıdıktan sonra Amerikan kamuoyunda Rusya’da süren insan hakkı ihlallerine yaptırım uygulanması gerektiği yönünde partiler üstü bir fikir birliği oluştu.

Cumhuriyetçi Parti‘den Başkan Adayı olan John McCain ve Demokrat Parti‘nin önde gelen isimlerinden Ben Cardin imzasıyla hazırlanan tasarı ile Rusya’daki insan hakkı ihlallerine yönelik geniş kapsamlı yaptırımlar belirlendi. Tasarı 2012 yılında yürürlüğe girdi.

Obama yönetimi, Magnitsky yasası kapsamında 2013 yılında insan hakkı ihlaline karışmış veya sorumluluğu bulunduğunu düşündükleri aralarında Rahman Kadirov‘un da olduğu 18 kişiye yönelik yaptırımlar açıkladı.

2016 yılında Amerikan Kongresi yasanın odağında sadece Rusya‘nın olmasını yetersiz görüp yasayı genişletti. Küresel Magnitsky Yasası bugün Amerikan hükümetine insan hakkı ihlalinde bulunan tüm ülkelerin hükümet yetkililerine yaptırım uygulama yetkisi veriyor.

Amerika’daki bazı sivil toplum kuruluşları Azerbaycan, Bahreyn, Çin, Kongo Demokratik Cumhuriyeti, Mısır, Etiyopya, Suudi Arabistan ve Rusya’nın da olduğu tam 15 ülkenin yasa kapsamında değerlendirilip yaptırıma maruz kalmasını talep etti.

2017 yılında Birleşik Krallık, Kanada, Estonya, Litvanya gibi ülkeler de Küresel Magnitsky Yasası’na benzer yasalar çıkarttılar. Dolayısıyla bugün bir ülkenin görevlilerine yönelik Amerika tarafından başlatılan yaptırım, bu ülkelerin de alacakları kararla genişleyebilir.

Küresel Magnitsky Yasası Amerikan Başkanı’na yargısız infaz, işkence veya benzeri yollarla temel insan haklarını ihlal eden şahıslarla, ‘büyük oranda usulsüzlüğe bulaşmış’ hükümet yetkililerinin ülkeye girişini yasaklama veya mallarına el koyma hakkı veriyor.

İlgili:  Taksilerdeki 'İTaksi' uygulaması özel hayatın gizliliğine aykırı mı?

Bu yasanın Türkiye’ye karşı uygulanması ülkemizin milli güvenliği, ekonomisi ve küresel konumuna yönelik büyük tehditler taşıyor. Yasa kapsamında yaptırımların artarak başka şahıslara da genişleyebileceğini söyleyebiliriz.

Karşı karşıya olduğumuz riskleri ortadan kaldırmanın en sağlıklı yolu hukuk sistemimizin saygınlığını arttırmak, bağımsız ve tarafsız yargının işlemesini sağlamak, hukuk devletini güçlendirmektir. Bu alanda geriye dönük her adım Türkiye için büyük sorunlar üretmeye devam ediyor.

Av. Görkem Gökçe

Share.

Comments are closed.